Rik van Stegeren

Een interview met Rik van Stegeren over zijn werk

Je werk is verrassend binnen de richting Autonome Beeldende Kunst. Je hebt na het eerste jaar bewust voor deze richting gekozen. Wat trok je toen juist aan binnen de beeldende kunst?

Voordat ik aan de opleiding beeldende kunst begon heb ik op het St.Lucas de richting ruimtelijk ontwerp gevolgd. Hoewel ik me daar graag mee bezig hield, raakte ik het werken voor een opdrachtgever en de commerciële achtergrond beu. Ik moest altijd ontwerpen voor een doelgroep, kon nooit echt maken wat ik zelf wilde. De keuze voor beeldende kunst lag toen dus erg voor de hand.
In de eerste instantie wilde ik voor mezelf gaan werken. Maar, in de loop van mijn academietijd ben ik die gedachte kwijt geraakt en verstrikt geraakt in kunst maken. Ik wilde ineens kunst maken, wat nog steeds niet echt voor mezelf werken is. Na een periode veel geschreven te hebben, heb ik mijzelf
en mijn oorspronkelijke motivatie om beeldende kunst te studeren weer terug gevonden.

Wat houdt je bezig of prikkelt je om te maken?
Als ik materiaal heb, blijf ik bezig. Ik moet dus eerst zorgen dat ik genoeg voor handen heb, dan komen die prikkels vanzelf. Door het zoeken, verzamelen en kopen van materiaal komen er vanzelf ideeën over wat ik ermee zal doen. Ik moet het kunnen vasthouden om verder te komen, ik moet bezig zijn. Ik ben niet iemand die achter een bureau zit en eerst op papier een idee uitwerkt.

Ik heb het idee dat de meubelstukken die verwerkt zijn in je installa-
tie ook echt gebruikt mogen worden als tafel of stoel. In de beeldende kunst kom je nuttigheid niet zo snel tegen. Misschien is het zelfs wel een beetje taboe om toegepast te werken. Je hebt je laten leiden door jouw eigen opvattingen en niet door verwachtingen.
Je geeft ook aan dat je graag als meubelmaker aan de slag zou willen. Zie je jezelf als vrij beeldend kunstenaar of toch meer als toegepast kunstenaar? Dus hoe zie je de context waarbinnen je
werk ontstaat?

De functionaliteit van mijn werk komt voort uit hoe ik wil dat er met
mijn werk wordt omgegaan. Het blad van mijn tafel zou ik bijvoorbeeld aan de muur kunnen hangen als object. Toch is het een tafel. Een tafel wordt gebruikt, krijgt littekens door zijn gebruiker. Veel meer dan een schilderij aan de muur. Het uitgangspunt van mijn huidige werk gaat ook over het leven dat het hout al achter de rug heeft. De tafel legt de productiewijze van de verschillende latten bloot en toont de constructie, de groeilijnen en kronkels van de boom, de natuurlijke productie.

Ik zie mezelf als beeldend kunstenaar omdat de toegepastheid van mijn werk niet bestaat voor de toepassing, maar voor het werk zelf. Als ik de eerste lat
uit mijn voorraad neem, heb ik nog geen idee wat er zal uiteindelijk zal staan. Die beslissingen maak ik in het werkproces. Deze vrijheid heeft een meubel-
maker niet als er een tafel wordt besteld, dan moet die tafel er komen. De ongebondenheid die ik nodig heb om mijn werk te laten ontstaan op mijn voorwaarden maakt mij tot beeldend kunstenaar.
De term vrij- of toegepast beeldend kunstenaar vind ik dan ook niet belangrijk. Ik zie mijn werk op dit moment als volledig vrij werk maar ik hoop dat mijn vrije werk in de toekomst ook afwisselt met toegepast werk, of dat het naast elkaar kan bestaan. Ik kan vrij werk maken en tegelijkertijd werken aan een iets strakker omlijnde opdracht.

Misschien zijn die etiketjes heel flauw en bestaat er helemaal niet zo’n scherpe scheidingslijn tussen die begrippen, hoe denk jij daarover?
Die etiketjes zijn praktisch om in het kort iets uit te leggen maar volgens mij zijn ze in weinig gevallen sluitend. Voor mij zijn die begrippen ook niet zo belangrijk.

Je vertelt dat je erover denkt om naar Antwerpen te verhuizen. Ook zeg je dat je er niet echt naar uitkijkt om je te mengen in de wereld van de beeldende kunst hier in Nederland. Heeft dat met elkaar te maken? Dus denk je erover om naar Antwerpen te vertrekken
los van de kunstwereld of hangt dat samen?
In eerste instantie wil ik naar België verhuizen omdat daar alles niet zo verschrikkelijk netjes en geregeld is. In Nederland is de regel- en opruimdrift naar mijn idee een beetje op hol geslagen. Je ziet hier bijna nooit verwaar-
loosde stukken land of gebouwen, plekken waar iets aan het toeval of de natuur wordt overgelaten. Alles wat een beetje vervallen overkomt wordt opgeknapt of gesloopt. In België kom je dit genoeg tegen, wat ik veel inspirerender vind dan al het nette en voorspelbare in Nederland.

De Belgische kunstwereld ken ik niet dus daar kan ik niet zo veel over zeggen. Over het algemeen is het volgens mij wel zo dat de Belgen wat minder moeilijk doen over veel zaken. Verder weet ik überhaupt nog niet of ik me wel in de kunstwereld wil mengen (misschien verandert dit in België). Voor mijn gevoel staat die wereld een beetje te los van de "echte wereld". Ik maak liever een praatje met de groenteboer dan met de meeste mensen in de kunstwereld.

Hoe zie je jouw toekomst? Wat zijn je verwachtingen nu je de academie gaat verlaten?
Mijn droom voor de toekomst is een werkplaats waar ik alles bij de hand heb, het liefst op een plek waar mensen zomaar binnen kunnen lopen in een drukke straat net buiten het centrum. Waar ik op de stoep kan staan met een peuk in de hand en me overal mee kan bemoeien. Ik hou ervan om deel uit te maken van een straatbeeld.

Marinke Marcelis 03-07-2009